DOLAR 7,831
EURO 9,2945
ALTIN 483,831
BIST 1217,17
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
İstanbul 20°C
Sağanak Yağışlı

Gıybet hakkında bilgi verir misiniz?

Gıybet hakkında bilgi verir misiniz?
REKLAM ALANI

Gıybet birinin arkasından onun hoşuna gitmeyecek şeyleri konuşmak anlamına gelmektedir. Gıybet başka bir ifade ile kendimize söylendiği zaman hoşlanmayacağımız bir şeyi, din kardeşimiz de arkasından konuşmamızı ifade eder.

Gıybet ile dedikodu aynı manayı ifade etmek için kullanılan iki ayrı tabirdir. Birinin hoşuna gitmeyecek söz ve lafları, başkaları ile paylaşmayı ifade eden gıybetin dinimizdeki hükmü haram demişlerdir.

Bir Müslümanın mümin kardeşinin arkasından kötü laf söylemesi, onu başkalarıyla çekiştirmesi, bedeni, akli ya da ahlaki eksiklikleri yayması kesinlikle yasak edilmiştir. Lakin bu fiili işleyen kişilerin çoğunlukla yaptıklarını haklı gibi gösterme eğilimleri vardır.

Bu haklılık için söylediklerinin yalan, yanlış değil, doğru olduğunu hatta gıybet esnasında sarf edilen sözleri kişinin yüzüne dahi söyleyebileceklerini iddia ederler.

Bu tür ifadeler ile bu fiili yapmadığını veya yaptığının ahlaksız bir davranış olmadığını söyleyerek kendini aklamaya gayret ettiklerini ama yanıldıklarını not edelim. Zira gıybet, demek kişinin arkasından doğru olsa bile konuşmamayı ifade eder. Kişinin arkasından doğru olmayan sözlerin yani yalanın söylenmesi gıybet değil iftiradır ve bu yapılan hatanın ikiye katlanması anlamına gelmaktedir.

Ölmüş kardeş eti yemek, hoş mudur?

Dinimiz insanların çekiştirilmesine ve iftiraya uğramasına kesinlikle izin vermez. Bunun önüne geçmek için tedbirleri almıştır. Dinimizde, gıybeti yasaklayan, haram sayan ayet Hucurat süresinin 12. Ayetidir ve bu ayette şöyle buyrulur: “Bir kısmınız diğerlerinizin gıybetini yapmasın. Sizden biriniz ölmüş kardeşinin etini yemek ister mi? Bundan tiksindiniz değil mi?

Evet, işte bu her şeyi ile çirkin bir fiildir. Bir Hadis-i şerifte ise şöyle denilmiştir. “Gıybet kardeşinin hoşuna gitmeyecek şekilde söylemendir.” (Tirmizi)

İnsanların gaflete düşerek veya bilerek gıybet etmeleri halinde ilgili ayeti ve hadisi hatırlamaları ve gıybet ettikleri için tövbe etmeleri o günahın affına vesile olabilir. Ama gıybeti alışkanlık haline getirmiş ve gittikleri yerde insanları çekiştirenler hem sosyal hem de iş hayatlarında güvenilir kimse olmaktan çıkar hem de uhrevi ceza ile karşı karşıya kalırlar.

Böyle bir ortamda isek mümkünse bu çirkin hadiseyi engellemek değilse orayı terk etmek gerektir. Zira gıybet yapılan yerde susmak gıybete ortak anlamına gelir. Kişinin gıybeti durdurma imkanı varsa onun önüne geçmesi lazımdır.

Böyle bir gücü yoksa kişinin kalpten de olsa yapılan gıybeti inkar etmesi ve kabul etmemesi önemlidir. Bu fiil yalnız sözle yapılan bir günah değildir. İma ile yazı ile el hareketleri ile bir kişinin hoşuna gitmeyecek şeyleri yapmak da gıybet olarak nitelendirilmektedir.

Allah, o kişinin kusurlarını örter…

Gıybet olan bir ortamda bulunan müminin yapması gereken davranış nedir? Böyle bir durumla olunduğu vakit orayı terk etmek, en doğru hareketlerden biri olsa da, bundan daha güzel bir davranış gıybet ile hakarete maruz kalan kardeşinin hakkını korumaktır. Hadisi şerifte “Her kim gıyabında kardeşinin kusurlarını söyletmezse, kıyamet gününde Allah da onun kusurlarını örtmeyi tekeffül eder.” Denmiştir.

Gıybet yapan ne yapmalı?

Hz. Peygamber (s.a.s) “Mümin müminin aynasıdır. Mümin iki el gibidir, birisi diğerini temizler.” buyurmuş ve bu ölçü ile toplumu fitne ve bozgunculuktan uzak durmaya davet etmiştir.

Evet Gıybet etmek kul hakkına girer. Gıybetini ettiğimiz birisine mümkünse ona gıybet ettiğimizi söylemeliyiz ve onunla helalleşmeliyiz.

Eğer bir kimse gıybet yaptıysa veyahut bilerek  bir gıybet dinlediyse“Allah’ım, bizi affet ve gıybetini ettiğimiz kişiyi dahi bağışla.” diyerek dua yapmalıdır. Unutmayalım ki dua ve tövbe ilaçların başında gelmektir.

Gıybetin caiz olduğu yer var mıdır?

Gıybetin hangi durumlarda caiz olabileceği konusunda izahlar yapılmıştır.  Bu açıklamalar doğrultusunda caiz olan haller şöyle sıralanmıştır.

1- Bir kimse eğer zulme uğramış ise hakkını alabilmesi için bu hakkını alabilecek şahıslara vaziyeti anlatabilir.

2- Dinimizin ve ahlakın men ettiği bir davranışı birinde görse bunu düzeltmesi muhtemel olan kişilere (müftü, devlet görevlisi vb) anlatabilir. Ancak garazsız ve doğru olmak elzemdir.

3- İnsanları korumak için onlara hayırlı olacağı fikriyle yetkililere bildirmek için ayıpları ve kusurları onlara söyleyebilir. Bazı durumlarda caiz değil hatta gerekli bile (farz) olabilir. Örneğin mahkemede şahitlik yapacak birinin kusurları hakime bildirmesi.

4- Bir kişi evlilik, ortaklık, komşuluk veya emanet gibi konularda karşı tarafa “onun nasıl bilirsiniz” dense, bildiği kusurları, eksikleri istişare noktasında anlatabilir.

5- Günahını gizlemeyen, aşikare işleyen fasık birinin davranışlarını konuşmak gıybet olmaz..

6- Bir kimsenin doğal hali olarak “topal, kel, kör, köse” gibi lakabı var ise o kimseyi tarif için (alay için değil) bunları söylemek iktiza ediyorsa örneğin “Kel falanca”demek gıybete olmaz.

Herkesin kusuru, hatası ve günahı olduğu bir dünya hayatında ebedi aleme yatırım yapmak isteyen mümin birisi gıybet varsa uyanık davranıp, mümin kardeşinin hakkını savunması, çok önemli ahlaki bir davranıştır.

Cenab-ı hak herkesi böyle adi çirkin hallerden muhafaza buyursun vesselam.

Allah insanı neden yarattı okumak için buraya tıklayınız.

REKLAM ALANI
ETİKETLER: ,
YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.