BAZI SAHABE, TABİÎN ve ONLARDAN SONRA GELEN TASAVVUF BÜYÜKLERİNİN SON NEFESLERİNDEKİ

02-07-2009, 09:28 PM

#1 (permalink)

ALLAH ASIKLARI

Üye Bilgileri Misafirlere Kapatılmıştır...

BAZI SAHABE, TABİÎN ve ONLARDAN SONRA GELEN TASAVVUF BÜYÜKLERİNİN SON NEFESLERİNDEKİ

BAZI SAHABE, TABİÎN ve ONLARDAN SONRA GELEN TASAVVUF BÜYÜKLERİNİN SON NEFESLERİNDEKİ İslamseli.Com BAZI SAHABE, TABİÎN ve ONLARDAN SONRA GELEN TASAVVUF BÜYÜKLERİNİN SON NEFESLERİNDEKİ

BAZI SAHABE

TABİÎN ve ONLARDAN SONRA GELEN TASAVVUF BÜYÜKLERİNİN SON NEFESLERİNDEKİ SÖZLERİ

Muâz b. Cebel (r.a) vefat anında şöyle demiştir:
"Allahım! Şu zamana kadar senden korkuyor

çekini-yordum; şimdi ise senin rahmetini ümit ediyorum. Allahım! Sen de biliyorsun ki

ben dünyayı

orada uzun bir müddet kalmak

nehirler akıtmak

ağaçlar dikmek için sevmedim; bilakis sıcakta susuzluktan kavrulanların susuzluğunu gidermek ve zikir halkalarında âlimlerle birlikte olmak için sevdim."
Muâz b. Cebel'in (r.a) ölüm sancıları çok şiddetli geçmişti. Kimse onun gibi kıvrananı görmemişti. O baygınlığından her ayılısında

"Allahım! Boğazımı ne kadar dü-ğümlersen düğümle

izzetine yemin olsun ki

kalbimin seni sevdiğini biliyorsun."
Selmân-ı Fârisî (r.a) vefatı yaklaşınca ağlamaya başladı. Kendisine

"Sizi ağlatan nedir?" diye sorulduğunda

"Dünyadan kopacağıma ağlamıyorum. Resûlullah (s.a.v) vefat etmeden önce hepimizden dünyalık olarak bir yolcunun yanına aldığından daha fazlasını almamamız için söz
almıştı. İşte üzüntüm bu husustaki endişem sebebiyledir" dedi. Selmân (r.a) vefat ettikten sonra terekesinin 10 küsur dirhem kadar olduğu görüldü.
Bilâl-i Habeşî (r.a) vefat edeceği sıra hanımı

"Vay başımıza gelenler!"diye feryat etmeye başladı. Hz. Bilâl (r.a)

"Aksine! Bu benim için büyük bir mutluluk

zira yarın ahbaplarıma

Muhammed'e ve onun dostlarına kavuşacağım" dedi.
Anlatıldığına göre Abdullah b. Mübarek (rah) vefatı esnasında gözlerini açtı

gülümsedi ve

"Çalışanlar

böylesi bir kurtuluş (ve saadet) için çalışsınlar"m âyetini okudu.
İbrahim-i Nehâî (rah) vefatı esnasında ağladı. Kendisine neden ağladığı sorulduğunda

"Allah'tan

cennet ya da cehennemle beni müjdeleyecek bir elçi bekliyorum

ondan" diye cevap verdi.
Muhammed b. Münkedir vefat etmeden kısa bir müddet önce ağlamaya başladı. Kendisine

"Sizi böyle ağlatan nedir?" diye sorulduğunda şöyle dedi: "Vallahi

bu ağlamam bilerek yaptığım bir günahın hatırıma gelmesinden dolayı değildir. Belki

önemsiz zannettiğim bir günahın Allah (c.c) katında büyük olması ve bu sebeple cezalandırılacağım korkusundandır."
Zühd ehli bir zat olan Âmir b. Abdikays vefatı esnasında ağlamaya başladı. Kendisine

"Sizi ağlatan şey nedir?" diye sorulduğunda şöyle demiştir: "Ölümden korktuğum ya da hâlâ dünyaya hırslı olduğum için ağlamıyorum; ben yazın sıcaktan kavrulanlara su dağıtmak için kaçırdığım fırsatlara ve kışın kalkmadığım gece namazlarına ağlıyorum."
Sâffât 37/61.

Fudayl b. İyâz (rah) son anlarında bir ara bayıldı

sonra gözlerini açtı ve

"Eyvah! Bu ne uzun yolculuk

yanımda ise ne az azık var!" dedi.
Abdullah b. Mübarek (rah) son anlarında azatlı kölesi Nasr'a

"Başımı toprağa koy" dedi. Nasr ağlamaya başladı. İbnü'l-Mübârek

"Niye ağlıyorsun" diye sordu. Nasr

"Sizin o bolluk ve zenginlik zamanlarınızı hatırladım

şimdi ise fakir ve garip biri olarak hayata veda ediyorsunuz" dedi. İbnü'l-Mübârek (rah)

"Sus

sesini çıkarma! Çünkü ben Allah'tan

beni zenginlerin yaşantısı gibi yaşatmasını ve fakirlerin ölümü gibi öldürmesini istemiştim. Şimdi bana keli-me-i tevhidi telkin et ve ben tekrarlamadığım müddetçe ikinci kez söyleme" dedi.
Atâ b. Yesâr-ı Medenî anlatıyor: İblîs

son nefeslerini vermekte olan bir adama gözükerek

"Kurtuldun" dedi. Adam

"Henüz senin şerrinden emin olmuş değilim!" dedi.
Yine sûfîlerden ölmek üzere olan biri ağladı

neden ağladığı sorulunca

"Allah Teâlâ'nın

'Allah ancak takva sahiplerini kabul eder'115 âyetini düşündüm

o sebeple ağlıyorum" demiştir.
Hasan-ı Basrî (rah)

ölümü yaklaşan bir hastanın ziyaretine gitti. Oradakilere şöyle dedi: "Bu ölüm işinin evveli budur

onun sonundan elbette sakınmak gerekir. Şu dünyanın da sonu budur

bunu gören kimsenin elbette işin başında ondan gönlünü çekmesi gerekir."
Cerîrî (rah) anlatıyor: Son nefeslerini verirken ben de Cüneyd-i Bağdâdî'nin (rah) yanındaydım. Günlerden cuma ve ayrıca nevruzdu.116 Kur'an okuyor

hatim etmeye çalışıyordu. Ben

"Ey Ebü'l-Kâsım! Bu halinde de mi Kur'an okumakla meşgulsün?" dedim

bana

"Defterim dürülmek
115 Mâide 5/37.
116 Nevruz: Baharın ilk günlerinde yapılan

özellikle Ortadoğu folklorunda yaygın olan şenlik

baharı karşılama bayramı.

üzere iken bunu yapmaya benden daha lâyık kim olabilir ki?" dedi.
Ruveym (rah) anlatıyor: Ebû Saîd el-Harrâz'ın vefatında yanındaydım. Son nefeslerinde şöyle diyordu:
Ariflerin kalplerinin inilti ve meyli yalnızca O'nun zikri içindir. Münâcâtlarındaki sırlı zikirler yine O'nadır.
Ölümünün kâseleri gezdirilince onların üstünde

her şükür sahibi biri gibi dünyadan ayrılıp ilâhî rahmete kavuşurlar.
Onların gayretleri

gökteki parlak yıldızlar gibi parlayan

Allahın sevdiği kulların ordusuna katılmaktır.
Öldürülürken onun sevgisiyle bedenleri

ruhları perdeler altında en yüksek zirvelere doğru çıkmaktadır.
Onlar bu yolculuklarını ancak sevgililerinin yanında son buldururlar. Ruhları kendilerinden ayrılırken bir acı veya zarar da görmezler.
Cüneyd-i Bağdâdî'ye

"Ebû Saîd Harrâz (rah) ruhunu teslim ederken çokça vecde ve cezbeye kapıldı

bu hususta ne dersiniz?" diye sorulunca Cüneyd

"Onun ruhunun rabbine kavuşmak için iştiyak ile uçması şaşılacak bir olay değildir" demiştir.
Vefatı sırasında Zünnûn-i Mısrî'ye (rah)

"Canın ne istiyor?" diye sorulduğunda Zünnûn

"Evet

ölümümden önce bir anlık da olsa onu gerçek mânada tanımak istiyorum" demiştir.
Yine ruhunu teslim etmek üzere olan bir velîye yanındakiler

"Allah de" diye telkinde bulunduklarında

velî

"Ne zamana kadar böyle deyip duracaksınız? Ben zaten Allah aşkı ile yanmaktayım" dedi.
Sâlihlerden biri anlatıyor: "Mümşâd-ı Dîneverî'nin (rah) yanında idim. Simasından hal ehli biri olduğu anlaşılan bir fakir çıkageldi. Selâm verdi

biz de selâmını aldık. Bize

'Burada bir insanın ölebileceği temiz bir mekân var mı?' di-

ye sordu. Ona temiz bir yer

bir de çeşme gösterildi. Bu fakir adam çeşmeye gidip abdestini tazeledi

sonra biraz namaz kıldı

ardından kendisine gösterilen yere gelerek uzandı. Biraz sonra gözlerini kapadı ve oracıkta öldü."
Ebü'l-Abbas-ı Dîneverî bir mecliste konuşma yapıyordu. Onun sohbetini dinleyen kadınlardan biri aşka gelerek bir sayha attı. Ebü'l-Abbas erkeklerin yanında böyle bir şeyin yapılmasından hoşlanmadı ve kadına

"Gerçekten kendini Allah'ta fâni olmuş

onun aşkında garkolmuş hissediyorsan öl" dedi. Kadın kalkarak mescidin kapısına doğru ilerledi. Tam çıkmak üzereyken Ebü'l-Abbas'a döndü: (İçinden Allah'ın kendisini mahcup etmemesini istedi ve kendinde zuhur eden o halin doğru olduğu ispat için ölmeyi temenni etti. Allah duasını kabul etti) ve kadın

"işte öldüm" diyerek orada ruhunu teslim etti.
Ebû Ali-i Rûzbârî'nin kız kardeşi anlatıyor: "Kardeşim Ebû Ali son nefeslerini verirken başı kucağımda idi. Baygındı

bir ara gözlerini açtı ve

'İşte bunlar gökyüzünün kapıları

açılmışlar. Bunlar ise cennetler

süslenmişler. Biri bana

Ey Ebû Ali! Her ne kadar sen istememiş olsan da biz seni en yüksek derecelere çıkardık' diyor.
Ebû Ali sonra şu beyitleri okudu: Senin hakkına yemin olsun ki

seni görene dek hiçbir kimseye muhabbet gözüyle bakmadım.
(Ey sevgili) Bir an senden gafil kalsam

senin bana azap edeceğini biliyorum

bir de senin hayandan dolayı kızaran yanaklar bana azap eder.117
117 Zebîdî

Kuşeyri Risâlesi'nöe de geçen bu şiirin

başka bir yazma nüshada şu şekilde geçtiğini kaydeder:
(Ey sevgili!) Sona erdirsen de sana olan sevgimi

Bu kalbim yine senden gayrisine meyletmez ki. (bk. Zebîdî

İthaf

14/228).
Son nefeslerini vermek üzere olan Cüneyd-i Bağdâ-dî'ye

"Lâ ilahe illallah de" diye telkinde bulunduklarında Cüneyd

"Ben O'nu unutmadım ki hatırlamaya çalışayım!" demiştir.
Şiblî'nin hizmetçisi

Ca'fer b. Nusayr (el-Huldî) Bekrân-ı Dîneverî'ye

"Vefatı esnasında onda ne gibi haller gördün" diye sorulduğunda Ca'fer

"Şiblî bana

'Üzerimde bir mazlumun bir dirhem hakkı vardı. Sonra o parayı sahibi namına binlerce misliyle sadaka olarak verdim ama şu anda kalbimi rahatsız eden

ondan daha büyük bir şey yok' dedi." Sonra

"Haydi

bana abdest almamda yardımcı ol" dedi. Ben de ona abdest aldırdım. Sakallarının arasını hilâl-lemeyi unuttum

o anda dili tutuktu. Elimden tuttu

parmaklarımı sakallarının arasına soktu ve onu hilâllettirdi

sonra ruhunu teslim etti. Ca'fer bunları anlattıktan sonra ağlayarak der ki: "Ömrünün son nefeslerinde dahi dinin edeplerinden bir edebi bile terketmeyen biri hakkında ne dersiniz?"
Bişr-i Hâfî'nin vefatının son anlarında sıkıntılı sıkıntılı davrandığını gören biri

"Sanki hayatı arzuluyor gibisin?" dediğinde Bişr

"Evet

Allah'ın huzuruna varmak gerçekten de zor bir iş!" dedi.
Salih b. Mismâr'a

"Oğlunu ve aileni

kendilerini gözetmeleri için birilerine vasiyet etmeyecek misin?" diye sorduklarında: "Onları Allah'tan gayrisine havale etmekten haya ederim" demiştir.
Ebû Süleyman Dârânî ağırlaştığı zaman dostları ziyaretine gelerek

"Müjdeler olsun! Çok bağışlayan ve esirgeyen rabbinin huzuruna gidiyorsun" dediler. Ebû Süleyman

"Bunun yerine

'Küçük günahların hesabını soran

büyüklerin de cezasını veren Allah'ın yanına varıyorsun' desenize!" dedi.

Ebû Bekir-i Vâsıtî (rah) ölüm döşeğine düştüğü zaman kendisine

"Bize vasiyette bulun" denildiğinde hazret

"Allah'ın sizdeki haklarını muhafaza edin" dedi.
Sâlihlerden biri son anlarına yaklaşınca hanımı ağlamaya başladı. "Neden ağlıyorsun?" diye sorduğunda

"Senin için ağlıyorum" der. Salih

"Şayet ağlayacaksan kendine ağla

yoksa ben kırk yıldır bugünüm için ağlamaktayım"
dedi.
Cüneyd-i Bağdadî (rah) anlatıyor: "Ölüm hastalığında üstadım Serî-i Sakatî'nin ziyaretine gittim.
"Kendinizi nasıl hissediyorsunuz?" diye sordum

bana şu bey iti okudu:
Başıma gelenler doktorumdan olunca

ona bunları nasıl şikâyet edeyim!
Sonra onu serinletmek için bir yelpaze aldım. Bunu görünce

"Ciğeri yanan biri yelpazenin serinliği ile ne bulacak?" dedi ve şu beyitleri okudu:
Kalp kavrulmuş

göz yaşları dinmek bilmiyor

keder keder üstüne

sabırsa bölük pörçük...
Nasıl istikrar bulsun o kimsenin nefsi

kararsız hevâ ve hevesi ona günah işletmeye devam ettikçe...
Ey rabbim! Benim için kurtuluş sağlayacak bir şey kalmışsa

ihsan et onu bana son nefeslerimde olsa da...
Anlatıldığına göre Ebû Bekir Şiblî'nin arkadaşlarından bir grup

ölüm hastalığında iken ona ziyarete geldiler ve
kendisine

"Lâ ilahe illallah de" diye telkinde bulundular. Bunun üzerine Şiblî şu beyitleri okudu:
Bir ev ki sen varsan orada

artık ihtiyaç yoktur ışığa

Geldikleri zaman delilleriyle bütün insanlık bizim delilimiz ümidimizi bağladığımız cemâlindir artık.

Bir gün olsun kurtulmayı beklersem senden eğer

vermesin Allah onu bana.
Anlatıldığına göre Ebü'l-Abbas b. Atâ

hayatının son anlarında Cüneyd-i Bağdâdî'nin yanına geldi. Selâm verdi

fakat Cüneyd hemen selâmını almadı. Aradan bir müddet geçtikten sonra selâmını aldı ve

"Selâmını geç aldığım için özür dilerim

çünkü ben günlük virdimi (zikrimi) çekiyordum" dedi. Sonra yüzünü kıbleye doğru çevirdi

Allahü-ekber dedi ve ruhunu teslim etti.
Ölüm döşeğinde yatan Kettânî'ye (rah)

"Amellerin ne türdendi? diye sorulur. Kettânî

"Ecelim yaklaşmış olmasaydı onu size anlatmazdım" dedi ve ardından şu halini anlattı:
"Kırk yıldan beri kalbimin kapısında bekledim. Oradan Allah'ın rızâsının dışında bir şeyin geçtiğini gördüğümde onu hemen kalbimden uzaklaştırdım."
Mu'temir'in anlattığı bir kıssa şöyledir: Hakem b. Abdül-melik ölüm döşeğine düşüp de insanlar onu ziyaret ettiklerinde aralarında ben de vardım. "Allahım! Ona ölüm sancılarını kolaylaştır" diye ona duada bulundum. Ardından birçok iyiliğini zikrettim. Hakem bir zaman sonra kendine geldi ve

"O konuşan kimdi?" diye sordu. "Benim" dedim. Hakem

"Ölüm meleği bana

'Korkma! Ben her cömerde karşı çok yumuşak davranırım' dedi." Sonra ruhunu teslim etti.
Yusuf b. Esbât-ı Şeybânî (rah) ölüm döşeğine düştüğü zaman dostu Huzeyfetü'l-Mar'aşî (rah) onun ziyaretine geldi. Onu sıkıntılı ve huzursuz bir vaziyette bir o yana bir bu yana sallandığını görünce

"Ebû Muhammedi Şimdi sıkıntı ve sızlanmanın zamanı mıdır?" dedi. Yusuf b. Esbât

"Ebû Abdullah! Nasıl sızlanmayayım

nasıl tedirgin olma-

yayım

Allah için ihlâsla

sadıkane olarak yaptığım bir amelimi hatırlamıyorum ki!" dedi.
Huzeyfe demiştir ki: "Hayret doğrusu; böyle sâlih bir insan öleceği vakit bile Allah için ihlâslı bir ameli olmadığına yemin edebiliyor!"
Megâzilî anlatıyor: Şu sûfî arkadaşlarımızdan

yaşlı ve hasta bir adamın yanına gittim. Son nefeslerini vermekteydi. Diyordu ki: "Ey rabbim! Bana dilediğini yapma imkânın var; bana yumuşak davran!"
Vefatı esnasında şeyhlerden biri Mümşâd-ı Dîneverî'yi ziyarete geldi. "Allah (c.c) sana şöyle şöyle ikramlarda bulunsun

böyle ikram etsin..." diye dualarda bulundu. Müm-şâd güldü ve

"Otuz senedir cennet ve nimetleri bana arzedilmektedir

ancak ben onlara gözümün ucuyla dahi bakmış değilim" dedi.118
Son nefeslerini vermekte olan Ruveym'e (rah)

"Lâ ilahe illallah de" diye telkinde bulunduklarında Ruveym onlara

" Zaten ben ondan başka bir kelimeyi doğru dürüst söyleyemem ki?" karşılığını verir.
Ölüm döşeğindeki Ebü'l-Hüseyin Nûrî'ye

"Lâ ilahe illallah de!" diye telkinde bulunduklarında hazret

"Bu anda ondan başka önemli bir iş mi var!" demiştir.
Ebû Yahyâ-i Müzenî ölüm hastalığında İmam Şafiî'yi ziyaret etti. Ona lakabıyla hitap ederek

"Ebû Abdullah

halin nasıl?" diye sordu

İmam Şafiî

"Dünyadan göç etmek

kardeşlerimden ayrılmak

kötü amellerimle yüz yüze gelmek

ölüm kadehini içmek ve rab-bime varmak üzereyim. Bilemiyorum

ruhum cennete mi uçacak ki onu müjdeleyeyim; yoksa cehenneme mi gide-
1 Bu durum özellikle sâlihlerin son nefeslerinde görülen bir istiğrak halidir. Allah'ın rızâsından ve O'nun cemâlinden başka hiçbir şey istememek anlamına gelmektedir.

cek

ona tahammül edeyim?" dedi ve ardından şu beyitleri okudu:
Kalbim taşlaşıp yollarım tıkandığında

Teslim ettim ümitlerimi senin affına.
Çok büyük geldi günahlarım bana

Ancak ne zaman ki geldi senin affınla yan yana

Senin affını daha büyük gördüm onun yanında.
Affettin sen daima kullarının günahlarını

Eksik etmedin cömertliğini

affını ve ihsanını.
Kurtulamazdı hiçbir kul şeytanın aldatmasından
Sen olmasaydın eğer

Nasıl kurtulsun ki

aldatmıştı o temiz kulun
Âdem'i meğer!
Son demlerini yaşayan Ahmed b. Hadraveyh'e bir mesele soruldu

hazret ağlamaya başladı ve

"Yavrucuğum! Tam doksan beş senedir çalmakta olduğum kapı bugün açıldı. Cennete mi yoksa cehenneme mi açılacağını bilemiyorum. Bu durumda ne cevap vereyim ki?" dedi.
işte

ariflerin son sözleri bu şekilde.
Bu sözlerin her birinin farklı farklı olması onlara galebe çalan korku

ümit

şevk ve sevgi sebebiyledir. Herkes o anki durumuna göre farklı beyanlarda bulunmuştur. Her birinin dediği kendi makamına göre doğrudur.

Aradığınız Bilgiye Ulaşamadıysanız Üye Olmadan
Aradığınız Konuyu BURAYA Başlık Olarak Açabilirsiniz.

ALLAH ASIKLARI isimli Üye şimdilik offline konumundadır

Seçenekler
Yazdırılabilir şekli göster Sayfayı E-Mail olarak gönder