Idgam ve çeşitleri

Konusu 'Tecvid' forumundadır ve ALLAH ASIKLARI tarafından 24 Temmuz 2009 başlatılmıştır.

  1. ALLAH ASIKLARI

    ALLAH ASIKLARI islamseli

    Katılım:
    8 Ocak 2009
    Mesajlar:
    12.084
    Beğenileri:
    0
    [FONT=TimesNewRoman,Bold]
    İ[/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]DGAM VE ÇE[/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]Şİ[/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]TLER[/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]İ
    İ[/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]dgam; ​
    [/FONT]lügatta: "Gizlemek, bir şeyi başka bir şeye girdirmek,
    katmak,
    şedde ile iki harfi bir harf yapmak" demektir. Tecvid ilminde ise:
    "Sakin bir harfi, kendisinden sonra gelen harekeli ikinci bir harfe idhal
    edip(girdirip)
    şeddeli bir harf yaparak okumaya denir. İdgamı gerektiren
    bir sebep bulunmad
    ıkça, idgam yapılmaz. Şimdi bunları teker teker
    inceleyelim.

    [FONT=TimesNewRoman,Bold]
    1- [/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]İ[/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]DGAM MEA'L-GUNNE​
    [/FONT]
    Gunneli idgam demektir. ​
    İdgam mea'l-gunne harfleri:


    [FONT=TimesNewRoman,Bold]
    ي م ن و [/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]:[/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]يَمْنُو [/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]) ​
    [/FONT]) olup, -4- tanedir. Tenvin veya sakin nundan sonra bu
    harflerden birisi gelirse idgam mea'l-gunne olur. Misal:
    [FONT=TimesNewRoman,Bold]( [/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]خَيْرًا يَرَهُ
    وَمِنْ مَاءٍ [/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]) ,([/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]سِنَةٌ وَلاَ نَوْمٌ [/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold])
    [/FONT],[FONT=TimesNewRoman,Bold]([/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]مَلِكًا نُقَاتِلْ [/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]) ([/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]مِنْ وَرَائِهِمْ [/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]) [/FONT],[FONT=TimesNewRoman,Bold]([/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]فَضْلاً مِنَ اللهِ [/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]) [/FONT],[FONT=TimesNewRoman,Bold]( ) [/FONT]. Bu
    misallerde, idgam mea'l-gunne harfleri, tenvin veya sakin nundan sonra
    vaki olmu
    şlardır. Görüldüğü üzere sakin nun veya tenvinin bu harflerden
    nun ve mim'e idgam
    ı tam, ye ve vav'a idgamı ise nakıs yapılır. Tam
    idgam halinde idgam olunan harf (sakin nun veya tenvin) in zat
    ı ve sıfatı,
    kendisine idgam edilen harfin (mim ve nun) içinde tamamen
    kaybolmaktad
    ır. Nakıs, idgam halinde ise, idgam olunan harfin zatı ve
    s
    ıfatı; vav ve ye'de tamamen kaybolmaz, yarı yarıya görünür. Bu
    durumda ses hem a
    ğızdan, hem de burundan gelir.
    E
    ğer sakin nun ile idgam mea'l-gunne harflerinden vav veyahut ye
    ayn
    ı kelimede bulunurlarsa, bütün kıraat imamlarının ittifakı ile izhar
    olur.
    İdgam mea'l-gunne olmaz. Kur'an-ı Kerim'de bu türlü kelime dört
    tanedir. Bunlar
    şunlardır: [FONT=TimesNewRoman,Bold]( [/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]اَلدُّنْيَا [/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]-[/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]صِنْوَانٌ [/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]-[/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]قِنْوَانٌ [/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]-[/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]بُنْيَانٌ [/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold])[/FONT]. Bu kelimeler ( [FONT=TimesNewRoman,Bold]-[/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]بُيَّانٌ
    اَلدُّيَّا [/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]-[/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]صِوَّانٌ [/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]-[/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]قِوَّانٌ
    [/FONT]) şeklinde okunmazlar.

    [FONT=TimesNewRoman,Bold]
    Hükmü: ​
    [/FONT]Vacibtir. İdgam Mea'l-gunnenin müddeti: Bir elif
    miktar
    ıdır.

    [FONT=TimesNewRoman,Bold]
    ن [/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]) ) ​
    [/FONT]ve [FONT=TimesNewRoman,Bold]( [/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]يس [/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]) [/FONT]kelimelerinden sonra gelen [FONT=TimesNewRoman,Bold]( [/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]و[/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]) [/FONT]harfi İmam Asım ve
    Hafs rivayetine göre hem izhar hem de idgamla okunabilir:

    [FONT=TimesNewRoman,Bold]
    ([/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]وَالْقُرْآنِ الْحَكِيمِ يس [/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]) ​
    [/FONT],[FONT=TimesNewRoman,Bold]([/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]ن وَالْقَلَمِ [/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold])
    2- [/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]İ[/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]DGAM B[/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]İ[/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]LA GUNNE

    [/FONT]
    Gunnesiz idgam demektir. Bu durumda idgam var, gunne yoktur.​
    İ​
    dgam bila gunne harfleri; lam [FONT=TimesNewRoman,Bold]( [/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]ل[/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]) [/FONT]ve ra ([FONT=TimesNewRoman,Bold]( [/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]لَرْ [/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]) =[/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]ر [/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]) [/FONT]olup, iki tanedir.
    Tenvin veya sakin nundan sonra bu harflerden biri gelirse, idgam bila
    gunne olur.
    [FONT=TimesNewRoman,Bold]( [/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]مِنْ رَبِّهِمْ[/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]) [/FONT],[FONT=TimesNewRoman,Bold]([/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]هُدًى لِلْمُتَّقِينَ [/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]) [/FONT]gibi. Bu misallerde, idgam bila gunne
    harfleri, tenvin veya sakin nundan sonra vaki olmu
    ştur.

    [FONT=TimesNewRoman,Bold]
    Hükmü: ​
    [/FONT]Vacibtir.

    [FONT=TimesNewRoman,Bold]
    [/FONT] ​

    [FONT=TimesNewRoman,Bold]
    3-[/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]İ[/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]DGAM-I M[/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]İ[/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]SLEYN​
    [/FONT]
    Önce ​
    [FONT=TimesNewRoman,Bold]"misleyn" [/FONT]in tarifini yapalım. Mahreçleri ve sıfatları aynı

    olan iki harfe ​
    [FONT=TimesNewRoman,Bold]"misleyn" [/FONT]harf denir. O halde mahreçleri ve sıfatları aynı

    olan iki harften birincisi sakin, ikincisi harekeli olarak yan yana gelirse,​

    sakin olan birinci harfin, harekeli olan ikinci harfe idgam edilmesine

    [FONT=TimesNewRoman,Bold]
    "idgam-[/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]ı [/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]misleyn" ​
    [/FONT]denir. Bu İdgam iki çeşittir.

    [FONT=TimesNewRoman,Bold]
    I- [/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]İ[/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]dgam-[/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]ı [/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]misleyn mea'l-gunne ​
    [/FONT](gunneli idgam-ı misleyn): Bu da
    iki durumda meydana gelir:
    a- Sakin nun
    [FONT=TimesNewRoman,Bold]( [/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]نْ[/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]) [/FONT]dan sonra harekeli nun geldiği zaman. Misaller.

    [FONT=TimesNewRoman,Bold]
    ([/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]مِنْ نََارٍ [/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]) ,([/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]مَنْ نَشَاءُ [/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]) ,([/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]وَمَنْ نُعَمِّرْهُ [/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold])​
    [/FONT]
    b-Sakin mim ​
    [FONT=TimesNewRoman,Bold]( [/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]مْ[/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]) [/FONT]den sonra harekeli mim geldiği zaman. Misaller.

    [FONT=TimesNewRoman,Bold]
    ([/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]مِنْهُمْ مَنْ قَصَصْنَا [/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]) ,([/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]عَلَيْهِمْ مُؤْصَدَةٌ [/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]) ,([/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]اَطْعَمَهُمْ مِنْ جُوعٍ [/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold])​
    [/FONT]
    Bu arada sakin mim ​
    [FONT=TimesNewRoman,Bold]( [/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]مْ[/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]) [/FONT]'in hallerini belirtelim ki, sakin mim'in üç
    hali vard
    ır.
    1- Sakin mim, kendisinden sonra gelen harekeli mim harfine
    u
    ğrarsa, yukarıda görüldüğü üzere, [FONT=TimesNewRoman,Bold]"idgam-[/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]ı [/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]misleyn mea'l-gunne"

    [/FONT]
    olur.
    2- Sakin mimden sonra ​
    [FONT=TimesNewRoman,Bold]be ( [/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]ب[/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]) [/FONT]harfi geldiği zaman [FONT=TimesNewRoman,Bold]"ihfa" [/FONT]olur.
    Buna
    [FONT=TimesNewRoman,Bold]"[/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]İ[/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]hfa-[/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]ı [/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]ş[/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]efevi" [/FONT](dudak ihfası) denir. [FONT=TimesNewRoman,Bold]( [/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]اَمْ بِهِ [/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]-[/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]مَا لَهُمْ بِهِ [/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]) [/FONT]gibi. Mim,
    dudaklara bast
    ırmadan ve kısmen gizlenerek okunur. "Gunnede de hafif
    tutma yap
    ılır.
    3- Sakin mimden sonra,
    [FONT=TimesNewRoman,Bold]be ( [/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]ب[/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]) [/FONT]ve [FONT=TimesNewRoman,Bold]mim ( [/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]م[/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold])[/FONT]'den başka harflerden
    biri geldi
    ği zaman izhar olur. Buna [FONT=TimesNewRoman,Bold]"[/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]İ[/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]zhar-[/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]ı [/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]ş[/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]efevi" [/FONT]denir. [FONT=TimesNewRoman,Bold]( [/FONT],[FONT=TimesNewRoman,Bold]([/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]هُمْ فِيِه
    وَلَهُمْ عَذَابٌ[/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold])
    [/FONT],[FONT=TimesNewRoman,Bold]([/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]لَكُمْ دِينُكُمْ[/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]) [/FONT],[FONT=TimesNewRoman,Bold]([/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]اَلْحَمْدُ[/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]) ) [/FONT]gibi. Bu durumda mim tutma yapılmadan,
    tabii olarak okunur. Mimin gunne s
    ıfatı da normalden fazla uzatılmadan
    okunur.

    [FONT=TimesNewRoman,Bold]
    II- [/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]İ[/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]dgam-[/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]ı [/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]misleyn bila gunne ​
    [/FONT](gunnesiz idgam-ı misleyn): [FONT=TimesNewRoman,Bold]Nun

    [/FONT]
    ن​
    ) ) ve [FONT=TimesNewRoman,Bold]mim ( [/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]م[/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]) [/FONT]harflerinin dışında kalan harfler, birbirlerine uğradığı

    zaman olur.​
    [FONT=TimesNewRoman,Bold]
    اِضْرِبْ بِعَصَاكَ [/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]) ,([/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]آوَوْا وَنَصَرُوا [/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]) ,([/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]بَلْ لَجُّوا [/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]) ​
    [/FONT],([FONT=TimesNewRoman,Bold]قَدْ دَخَلُوا[/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]) ) [/FONT]gibi.

    [FONT=TimesNewRoman,Bold]
    Hükmü: ​
    [/FONT]Vacibtir.

    [FONT=TimesNewRoman,Bold]
    [/FONT] ​

    [FONT=TimesNewRoman,Bold]
    4- [/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]İ[/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]DGAM-I MÜTECAN[/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]İ[/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]SEYN​
    [/FONT]
    Önce ​
    [FONT=TimesNewRoman,Bold]"Mütecaniseyn" [/FONT]in tarifini yapalım. Mahreçleri bir, sıfatları

    ayr​
    ı olan iki harfe [FONT=TimesNewRoman,Bold]"Mütecaniseyn" [/FONT]denir. Mütecanis iki harften birincisi
    sakin, ikincisi harekeli olarak yan yana geldikleri zaman birinci harfin
    ikinci harfe idgam edilmesine:
    [FONT=TimesNewRoman,Bold]"[/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]İ[/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]dgam-[/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]ı [/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]mütecaniseyn" [/FONT]denir. İdgam
    mütecaniseyn harfleri, K
    ıraat-ı İmam Asım ve Rivayet-i Hafs'a göre üç
    mahreç üzerindedir.

    [FONT=TimesNewRoman,Bold]
    1- T[/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]ı [/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]( [/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]ط[/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]) dal ( [/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]د[/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]) te ( [/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]ت[/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]) mahreci. ​
    [/FONT]Bu üç harf kendi aralarında idgam
    olunurlar. Bu üç harfin mahreçleri birdir. Dil ucu ile üst ön di
    şlerin
    dipleri. Fakat s
    ıfatları ayrı ayrıdır. Çünkü [FONT=TimesNewRoman,Bold]t[/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]ı [/FONT]harfinde istila ve ıtbak, [FONT=TimesNewRoman,Bold]dal

    [/FONT]
    ve ​
    [FONT=TimesNewRoman,Bold]te [/FONT]harfinde de inhifad ve infitah sıfatları, ayrıca [FONT=TimesNewRoman,Bold]dal [/FONT]harfinde cehr sıfatı

    ve ​
    [FONT=TimesNewRoman,Bold]te [/FONT]harfinde de hems sıfatı vardır. Bu harfler, birincisi sakin ikincisi
    harekeli olarak vaki olduklar
    ı zaman, birincisi ikincisine idgam edilerek
    okunurlar. Misaller:

    [FONT=TimesNewRoman,Bold]
    ([/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]وَدَتْ طَائِفَةٌ وَدَّ طَّائِفَةٌ [/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]) ​
    [/FONT],[FONT=TimesNewRoman,Bold]([/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]عَبَدْتُمْ عَبَتُّمْ [/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold])
    ([/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]اَثْقَلَتْ دَعَوَا اللهَ اَثْقَلَدَّ عَوَا اللهَ [/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]) ,([/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]فَرَّطْتُمْ فَرَّطْتُمْ [/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold])

    [/FONT]
    Görüldü​
    ğü üzere, dal ve te birbirlerine, te ve tı da birbirlerine
    idgam olmaktad
    ır. Tı ile dal arasındaki idgam için Kur-an'ı Kerim'de
    misal yoktur. Birinci harf, ikinci harfin cinsine tamamen çevrilerek
    okunuyorsa, meydana gelen idgama:
    [FONT=TimesNewRoman,Bold]Tam [/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]İ[/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]dgam [/FONT]denir. Bu çevirme
    k
    ısmen olursa, mesela: Zatıyla oluyor, sıfatıyla olmuyorsa, bu takdirde:

    [FONT=TimesNewRoman,Bold]
    Nak[/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]ı[/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]s idgam ​
    [/FONT]meydana gelmiş olur. Binaenaleyh tı harfinin itbak ve
    isti'la s
    ıfatlarını göstermek, idgama mani olan kalkale sıfatını terketmek
    suretiyle nak
    ıs idgam yapılmasında; te harfinin, dal ve tı harfine, ve dal
    harfinin de te harfine tam idgam edilmesinde k
    ıraat imamlarının ittifakı

    vard​
    ır. Binaenaleyh birinci harf kalın, ikinci harf ince olursa idgam nakıs
    olur. Birinci harf, ikinci harfte zat
    ı itibariyle kaybolur, fakat sıfatı

    itibariyle varl​
    ığını devam ettirir. [FONT=TimesNewRoman,Bold]( [/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]اَحَطْتُ [/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]) [/FONT]gibi. Birinci harf ince, ikincisi
    kal
    ın olursa veya ikisi de ince olursa idgam; tam olur. Birinci harf zatı ve
    s
    ıfatı olarak ikinci harfe girdirilir. [FONT=TimesNewRoman,Bold]( [/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]وَقَالَتْ طَائِفَةٌ [/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]) ,([/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]عَبَدْتُمْ [/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]) [/FONT]gibi.

    [FONT=TimesNewRoman,Bold]
    2- Z[/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]ı [/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]( [/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]ظ[/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]) zel ( [/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]ذ[/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]) se ( [/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]ث[/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]) mahreci: ​
    [/FONT]Bu üç harfin mahreci birdir. Dil
    ucuyla üst ön di
    şlerin uçları. Fakat sıfatları farklıdır. Zı ve zel harflerinde
    cehr s
    ıfatı, zel ve se harflerinde de inhifad ve infitah sıfatları vardır.
    Ayr
    ıca se harfinde hems sıfatı, zı harfinde de istila ve ıtbak sıfatları

    vard​
    ır. Misaller:

    [FONT=TimesNewRoman,Bold]
    ([/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]اِذْ ظَلَمُوا اِظَّلَموُا [/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]) ​
    [/FONT],[FONT=TimesNewRoman,Bold]([/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]يَلْهَثْ ذَلِكَ يَلْهَذَّ لِكَ[/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold])

    [/FONT]
    Görüldü​
    ğü üzere: Zel, zı'ya; se, zel'e idgam edilmektedir. Bunun
    d
    ışındaki bir hal için Kur'an-ı Kerim'de misal yoktur.

    [FONT=TimesNewRoman,Bold]
    3- Be ( [/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]ب[/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]) ve mim ( [/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]م[/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]) mahreci: ​
    [/FONT]Bu iki harfin mahreci aynıdır.
    Dudaklar. Fakat s
    ıfatları, ayrı ayrıdır. Be'de şiddet sıfatı varken mim'de
    beyniyye s
    ıfatı vardır. Bu durumda be mime idgam edilir. Bunun Kur'anı

    Kerim'de tek misali vard​
    ır. [FONT=TimesNewRoman,Bold]( ([/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]ياَ بُنَيَّ ارْآَبْ مَعَنَا ياَ بُنَيَّ ارْآَمَّعَنَا

    [/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]
    Hükmü: ​
    [/FONT]Vacibtir.

    [FONT=TimesNewRoman,Bold]
    5- [/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]İ[/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]DGAM-I MÜTEKAR[/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]İ[/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]BEYN​
    [/FONT]

    Önce
    [FONT=TimesNewRoman,Bold]"mütekaribeyn" [/FONT]in tarifini yapalım. Lügatta: [FONT=TimesNewRoman,Bold]"Mütekarib"

    [/FONT]
    Birbirine yak​
    ın olup, yaklaşıcı olan şeylere denir. Tecvid ilminde ise:
    Mahreçleri de s
    ıfatları da başka, fakat mahreçleri veya sıfatları veyahut
    hem mahreç hem de s
    ıfatları yönünden birbirleriyle yakınlığı bulunan iki
    harfe
    [FONT=TimesNewRoman,Bold]"mütekarib" [/FONT]harf denir. Mütekarib iki harften birincisi sakin,
    ikincisi harekeli olarak yan yana geldikleri zaman, sakin olan birinci
    harfin harekeli olan ikinci harfe idgam edilmesine
    [FONT=TimesNewRoman,Bold]"idgam-[/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]ı

    [/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]
    mütekaribeyn" ​
    [/FONT]denir.

    İ​
    dgam mütekaribeyn’in harfleri, Kıraat-ı İmam Asım ve rivayet-i
    Hafs'a göre iki mahreç üzeredir:

    [FONT=TimesNewRoman,Bold]
    1- Lam ( [/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]ل[/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold])ve ra ( [/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]ر[/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]) mahreci: ​
    [/FONT]Bu iki harfin mahreci değişiktir,
    fakat birbirine yak
    ındır. (Bak. Sh: 12) Sıfatlar da değişiktir, fakat
    şterek sıfatları da vardır. (Bak. Sh: 22-23) Misaller:

    [FONT=TimesNewRoman,Bold]
    ([/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]قُلْ رَبِّ قُرَّبِّ [/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]) ​
    [/FONT],[FONT=TimesNewRoman,Bold]([/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]بَلْ رَفَعَهُ الله بَرَّفَعَهُ اللهُ [/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold])

    [/FONT]
    İ​
    dgam tamdır. Bu misallerde görüldüğü üzere, lam harfinin önce, ra
    harfinin sonra gelmesi
    şarttır. Ra önce gelirse, idgam yapmak caiz
    de
    ğildir. Misal: [FONT=TimesNewRoman,Bold]( ([/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]فَاغْفِرْ لِى

    [/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]
    2- Kaf ( [/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]ق[/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]) ve ( [/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]ك[/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]) kef harflerinin mahreci: ​
    [/FONT]Bu iki harfin mahreci
    de de
    ğişiktir. Fakat birbirine yakındır. (Bak. Sh: 12) Sıfatlar da değişiktir,
    fakat mü
    şterek sıfatları da vardır. (Bak. Sh: 23) Kur'an-ı Kerim'de bunun
    bir misali vard
    ır. O da el-Mürselat suresindeki [FONT=TimesNewRoman,Bold]( [/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]اَلَمْ نَخْلُقْكُمْ [/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]) [/FONT]lafz-ı şerifidir.
    Tam idgam yap
    ılarak [FONT=TimesNewRoman,Bold]( [/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]اَلَمْ نَخْلُكُّمْ [/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]) [/FONT]şeklinde okunur. İdgamın nakıs olacağı

    rivayeti de vard​
    ır.

    [FONT=TimesNewRoman,Bold]
    Hükmü: ​
    [/FONT]Vacibtir.

    [FONT=TimesNewRoman,Bold]
    6- [/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]İ[/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]DGAM-I [/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]Ş[/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]EMS[/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]İ[/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]YYE ve [/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]İ[/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]ZHAR-I KAMER[/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]İ[/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]YYE​
    [/FONT]
    Bu idgam, Arabçada isimlerin ba​
    şına gelip, onlara marifelik
    (belirlilik) kazand
    ıran lam-ı ta'rif [FONT=TimesNewRoman,Bold]( [/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]ال [/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]) [/FONT]ile ilgilidir. Misal:
    ( Belli bir ) kitab:
    [FONT=TimesNewRoman,Bold]( [/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]اَلْكِتَابُ [/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]) [/FONT](Herhangi bir) kitab: [FONT=TimesNewRoman,Bold]( ([/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]آِتَابٌ

    [/FONT]
    Lâm-​
    ı tarife göre, Arabçada harfler iki kısma ayrılır:

    [FONT=TimesNewRoman,Bold]
    1- Kamerî harfler: ( [/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]ابَغْ حَجَّكَ وَخَفْ عَقِيمَهُ [/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]) ​
    [/FONT]cümlesinde toplanan
    harfler olup -14- tanedir.

    [FONT=TimesNewRoman,Bold]
    2- [/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]Ş[/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]emsî harfler: ​
    [/FONT]Kamerî harflerin dışında kalan -14- harftir.

    İş​
    te, lâm-ı tariften sonra kameri harflerden biri gelirse: [FONT=TimesNewRoman,Bold]"[/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]İ[/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]zhar-[/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]ı

    [/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]
    kamerîyye" ​
    [/FONT]olur. Bu durumda lâm-ı tarifin lamı, kendisinden sonra
    gelen kamerî harfe idgam edilmez. Aç
    ık bir şekilde okunur. Misal:

    [FONT=TimesNewRoman,Bold]
    .([/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]اَلْمَالُ [/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]) ,([/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]اَلْكِتَابُ [/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]) ,([/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]اَلْقَلَمُ [/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]) ,([/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]اَلْجَمَالُ [/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]) ,([/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]اَلْبَابُ [/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold])​
    [/FONT]

    Buna, izhar-
    ı kameriyye denilmesinin sebebi: Ayın yanında
    y
    ıldızların görüldüğü gibi, bu -14- harfin yanında da lâm-ı tarifin
    görülebilmi
    ş olmasıdır.
    Fakat lâm-
    ı tariften sonra şemsî harflerinden biri gelirse: [FONT=TimesNewRoman,Bold]"[/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]İ[/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]dgam-[/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]ı

    [/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]
    ş[/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]emsiyye" ​
    [/FONT]olur. Bu durumda lam-ı tarifin lamı, kendisinden sonra gelen

    ş​
    emsî harfe tamamen idgam edilir. İdgam-ı şemsiyye iki kısımdır:

    [FONT=TimesNewRoman,Bold]
    a- [/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]İ[/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]dgam [/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]ş[/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]emsiyye mea'l-gunne ​
    [/FONT](gunneli idgam-ı şemsiye): Bu
    sadece
    [FONT=TimesNewRoman,Bold]"nun ( [/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]ن[/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]) " [/FONT]harfine mahsustur. Lam-ı tariften sonra "nun" harfi
    vaki olunca meydana gelir. Misaller:
    [FONT=TimesNewRoman,Bold]( [/FONT].[FONT=TimesNewRoman,Bold]([/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]وَالنَّاسُ [/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]) ,([/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]وَالنَّارُ [/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]) ,([/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]وَالنُّورُ

    [/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]
    b- [/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]İ[/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]dgam-[/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]ı [/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]ş[/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]emsiyye bila gunne ​
    [/FONT](gunnesiz idgam şemsiyye): Lamı

    tariften sonra, nun harfinden ba​
    şka şemsî harflerden biri vaki olduğu
    zaman meydana gelir. Misaller:
    [FONT=TimesNewRoman,Bold]( ([/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]وَالتِّينِ وَالزَّيْتُونِ [/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]) ,([/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]وَالشَّمْسِ

    [/FONT]
    Bu idgama; güne​
    şin yanında yıldızların görülmediği gibi, bu -14-
    harfin yan
    ında da lam-ı tarifin görülmemesinden dolayı [FONT=TimesNewRoman,Bold]"[/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]İ[/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]dgam-[/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]ı

    [/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]
    ş[/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]emsiyye" ​
    [/FONT]denilmiştir.

    [FONT=TimesNewRoman,Bold]
    Hükmü : ​
    [/FONT]Vacibtir.

    [FONT=TimesNewRoman,Bold]
    [/FONT] ​

    [FONT=TimesNewRoman,Bold]
    KALKALE
    Kalkale, ​
    [/FONT]lügatta: [FONT=TimesNewRoman,Bold]"Hareket etmek, k[/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]ı[/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]m[/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]ı[/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]ldamak" [/FONT]demektir.
    Tecvid ilminde ise: "Kuvvetli bir ses i
    şitilinceye kadar, mahrecin
    k
    ımıldaması ve deprenmesi" demektir. Kalkale harfleri [FONT=TimesNewRoman,Bold]( [/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]قُطْبُ جَدٍ [/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]) [/FONT]harfleri
    olup -5- tanedir. Yaln
    ız bu harflerde kalkalenin kuvvetli bir şekilde
    yap
    ılabilmesi için, bu harflerin kelimenin ortasında veya sonunda sakin
    olarak vaki olmalar
    ı, şarttır. Harekeli oldukları zaman, kalkale sıfatı az
    zahir olur. Misaller:

    [FONT=TimesNewRoman,Bold]
    ([/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]لَمْ يَلِدْ وَلَمْ يُولَدْ [/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]) ,([/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]فَيَقْتُلُونَ [/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]) ,([/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]سُبْحَانَكَ [/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]) ,([/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]يَجْتَبِيكَ [/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]) ​
    [/FONT],[FONT=TimesNewRoman,Bold]([/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]اَطْوَارًا [/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold])

    [/FONT]
    Kalkalenin nas​
    ıl yapılacağı ancak fem-i muhsinden öğrenilebilir.
    K
    ısaca şöyle tarif edebiliriz. Kalkale harflerinin mahreçlerine kuvvetlice
    bas
    ılır ve birden mahreçten ayrılınır. İşte mahrecin hareket etmesi
    esnas
    ında mahreçten bir ses çıkar. Bu ses sakin olan kalkale harfinin
    makablindeki harfin harekesine uygun bir
    şekilde eda edilir. Kalkaleyi,
    ba
    şkası duyacak kadar yüksek ve kuvvetli bir sesle yapmak vaciptir.
    Fakat ifrat ve tefritten
    şiddetle kaçınmak lazımdır.
    Bir kelimede, kalkale ile idgam birle
    şirse idgam yapılır. Kalkale
    terk edilir. Çünkü idgam, kalkaleye manidir. Misaller;
    [FONT=TimesNewRoman,Bold]( ) ,([/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]اَلَمْ نَخْلُقْكُمْ

    [/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]
    ([/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]اَلْحَقُّ [/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]) ,([/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]وَتَبَّ [/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]) ,([/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]اَلْحَجُّ [/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]) ,([/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]اَنِ اضْرِبْ بِعَصَاكَ [/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]) ,([/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]لَقَدْ تَابَ اللهُ [/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]) ,([/FONT][FONT=TimesNewRoman,Bold]اَحَطْتُ​
    [/FONT]
    kelimelerinde oldu​
    ğu gibi. Bir kalkale harfi şeddeli olduğu zaman,
    birincileri üzerinde idgam sebebiyle kalkale yap
    ılamaz. İkincileri
    üzerinde ise yaln
    ız vakıf halinde kalkale yapılır. Ancak bu gibi
    kalkaleleri yaparken dikkat etmeli, kalkale harflerinden ikisi de
    belirtilmelidir.

    [FONT=TimesNewRoman,Bold]Hükmü: Vacibtir.
    [/FONT]
     
  2. gul-i rana

    gul-i rana Member

    Katılım:
    16 Ağustos 2009
    Mesajlar:
    448
    Beğenileri:
    0
  3. toyli

    toyli New Member

    Katılım:
    24 Ağustos 2009
    Mesajlar:
    2
    Beğenileri:
    0
    Allah Razi Olsun!:razi:
     
  4. keşifçi

    keşifçi islamseli

    Katılım:
    15 Ekim 2009
    Mesajlar:
    2.995
    Beğenileri:
    1
  5. Misafir53

    Misafir53 Guest

    allah razi olsun
     

Sayfayı Paylaş