Ölüm ayaktan mı başlar?

İbn Ebi'd-Dünya İkrime'nin (v. 104/ 722) "Bunu tedavi edecek olan kimdir?"1 âyeti hakkında : "Ölüm meleğinin yardımcıları birbirlerine onun ruhunu ayak ucundan çıkış yerine kadar kim terkik edecek (üfleyecek) diye söylerler" dediğini tahric etmiştir.2

Bu soruyu ruh boğaza geldikten sonra rahmet ve azap meleklerinin birbirlerine soracakları da müfessirler tarafından belirtilmiştir ki âyetin öncesi ve sonrası bu ikinci manâya daha uygun düşmektedir. "Ruh göğsün en üst tarafı olan köprücük kemiklerine ulaştığı zaman denilir ki bunu tedavi edecek olan kimdir? (Ruhu köprücük kemiklerine dayanmış olan bu kimse artık dünyadan) gerçek olarak kendisi için ayrılık olduğunu anlamıştır.

(Ölümün şiddetinden de) bacağı bacağına dolanmıştır."3

Bu âyetteki "ayağın ayağa dolaşması" ile ise; ya ölümün şiddetinden ayakların birbirine dolaşması ve ilk önce ayakların soğuması kastedilmiştir.4

1) Kıyâme 75/27.

2) es-Suyûti Şerhu’s-Sudur v. 13 a; v. 159 b.

3) Kıyâme 75/26-29.

4) el-Âlûsî Şihâbuddin es-Seyyid Mahmûd. c. XXIX s. 147.

Kabir Hayatı Prof. Dr. Süleyman Toprak